جواب سوالهای یک دیابتی

به صورت ساده کربوهیدراتها یعنی چه ؟

 

کربوهیدراتها بخشی از غذایی است که  می خوریم. کربوهیدراتها  برای جذب شدن در بدن نیاز به انسولین دارند. پنجاه درصد نانی که می خوریم کربوهیدرات هستند . صد در صد قندی که می خوریم کربوهیدرات است . فرق این دو در ساده و پیچیده بودنشان است . کربوهیدرات قند ، ساده است و شیرین است . کربوهیدرات نان ، پیچیده است و شیرین نیست .

 

 

آیا فقط غذاهای شیرین ، کربوهیدرات تلقی می شوند؟

 

خیر- فقط بخصی از کربوهیدراتها که همان کربوهیدراتهای ساده هستند شیرین هستند. مانند شکر و قند و عسل و …. پنجاه درصد نان دارای کربوهیدرات پیچیده است . اما چون کربوهیدرات پیچیده نمی تواند از دهان جذب شود ما طعم شیرینی نان را حس نمی کنیم.

 

 

آیا دیابتی فقط برای کربوهیدراتهای ساده باید انسولین بزند؟

 

خیر- تفاوت کربوهیدراتها در محل جذبشان و سرعت جذبشان است. دیابتی باید برای همه نوع کربوهیدراتها  انسولین بزند.

 

آیا غذاهای ترش هم حاوی کربوهیدرات هستند؟

 

بودن کربوهیدرات در غذا هیچ ربطی به شیرینی یا ترشی غذا ندارد . فقط کربوهیدراتهای ساده به دلیل جذب در دهان به ما طعم شیرین می دهند. مثلا نان شیرین دارای 50 درصد کربوهیدرات پیچیده و 20 درصد کربوهیدرات ساده است و در حقیقت هفتاد درصد کربوهیدرات دارد و در محاسبه کربوهیدرات یک نان شیرین صد گرمی به عدد هفتاد میرسیم. اگر کرب فکتور یک دیابتی هفت باشد دیابتی باید ده واحد انسولین سریع الاثر برای صد گرم نان شیرین تزریق کند .

 

آیا غذاهای رژیمی هم دارای کربوهیدرات هستند؟

 

رژیمی بودن یک غذا نشان دهنده ی این است که کربوهیدرات ساده ( شکر و قند و ..) استفاده نشده است . یا به جای آن قندهای مصنوعی استفاده شده است. اما هیچ ربطی به کربوهیدرات پیچیده که در اکثریت غذاها ( نان ،برنج ، ماکارونی ، میوه ها و ..) موجود است ، ندارد .

 

چه غذاهایی کربوهیدرات ندارند ؟

 

اگر قرار باشد غذایی کربوهیدرات نداشته باشد یعنی پروتیین و یا چربی دارد .ان دو برای جذب شدن و تبدیل شدن به انرژی به ساعتها زمان نیاز دارند. اما کربوهیدراتها تا دو ساعت انرژی مورد نیاز ما را به ما می دهند. تنها گوشتها که پروتیین و چربی هستند بدون کربوهیدرات هستند. اگر قرار است در جواب اشتهای مان چیزی بخوریم کربوهیدرات است چون وقتی اشتها داریم الان بدنمان نیاز به انرژی دارد و اگر پروتیین و چربی بخوریم بیش از پنج ساعت طول می کشد که چیزی که خوردیم به چیزی که میخواهیم ، تبدیل شود.

 

درصد کربوهیدرات در غذاهای مختلف چگونه است ؟

 

صد در صد قندی که می خوریم کربوهیدرات ساده است و سریع جذب می شود. عسل و شیرینیجات تر در رتبه ی دوم با تقریبا هستاد درصد کربوهیدرات هستند. در رتبه ی بعدی شیرینیجات خشک قرار دارند که تقریبا هفتاد درصد کربوهیدرات هستند و بعد از آن به کلوچه و بیسکوییت هایی که می خریم میرسیم که تقریبا شصد درصد کرب دارند. بعد به نان ها می رسیم که تقریبا پنجاه درصد کربوهیدرات هستند . بعد از آن به ماکارونی و برنج پخته می رسیم که سی درصد کربوهیدرات هستند و بعد به لوبیا و عدس پخته که حدود بیست درصد کربوهیدرات هستند.  پنج درصد تا بیست درصد کرب که در میوه ها وجود دارند . کمترین کرب در توت فرنگی هست که 4 درصد است.

 

چگونه کربوهیدراتها را بشماریم و آیا حتما باید دقیق باشد؟

 

شمردن کربوهیدراتها با اختلاف ،  بهتر از نشمردن آن است. اینکه بدن یک دیابتی برای چند گرم کربوهیدرات نیاز به یک واحد انسولین دارد بسیار مهم است و هر دیابتی باید این ضریب را برای وعده های مختلف خود بداند .  با شمردن تقریبی مقدار کربوهیدراتها و دانستن کرب فکتور ( ضریب مذکور ) می تواند مقدار دوز انسولین وعده را مشخض کند. با تزریق مقدار درست انسولین دیگر نوسان نخواهید داشت.

 

آیا تزریق مقدار واحد انسولین یکسان برای وعده های مختلف اشتباه است ؟

 

نیاز انسولین در بدن به دلیل مصرف کربوهیدرات است . اگر دو وعده تفاوت فاحشی در مقدار کربوهیدرات داشته باشند و شما انسولین یکسان برای آنها تزریق کنید . یا قند شما بالا خواهد رفت و یا پایین . نوسان قند می تواند برای دیابتی چون سم باشد. چرا که کنترل کردن نوسان به دلیل ضربه های روحی قند های بالا و پایین سخت است. پس بهتر است از راه حل هر چیزی جلو برویم . تمام دیابتی ها برای مبتلا نشدن به عوارض مجبورند این مطالب را بدانند.

 

پس دیابتی ها  هم می توانند شیرینیجات بخورند ؟

 

بله – به هیچ وجه دلیل دیابت خوردن کربوهیدرات نیست . چرا که هیچ انسانی نمی تواند بدون کربوهیدرات زنده بماند.  کربوهیدرات برای جذب نیاز به انسولین دارد . دیابتی هایی که انسولین تزریق می کنند به اندازه نرمال ( فرد سالم از لحاظ روحی و جسمی ) می تواند شیرینیجات و کربوهیدرات پیچیده مصرف کند به شرطی که دیابت خود را تحت کنترل بگیرد. چرا که مشکل از جایی بوجود می آید که ما بیش از نیاز بخوریم . ولی در هر صورت مشکل پرخوری شما یک مشکل روحی است . اما اگر پرخوری کردیم حداقل مقدار انسولین مورد نیازش را درست تزریق کنیم. چرا که نوسان قند باعث ده ها بیماری دیگر جسمی و روحی خواهد شد.

 

چگونه قند خود را کنترل کنیم ؟

 

با دانستن کرب فکتور وعده های مختلف ما می دانیم که چقدر انسولین تزریق کنیم. اگر زمانی قبل از وعده قند ما بالا بود با دانستن فاکتور اصلاحی انسولین خود می توانیم اندازه انسولین مورد نیاز را محاسبه کنیم و در وعده ی بعدی قند ما نرمال باشد. برای یاد گیری شمارش کربوهیدراتها و ضریبهای مخصوص می توانید از کانال دکتر دیبی د رتلگرام استفاده کنید .

 

کرب فکتور چیست ؟

 

به مقدار کربوهیدراتی (گرم)  که بدن ما برای تبدیل آن به قند ، به یک واحد انسولین نیاز دارد ، کرب فکتور گفته می شود . یعنی اگر کرب فکتور شما 5 باشد یعنی اینکه برای هر 5 گرم کربوهیدرات به یک واحد انسولین نیاز دارید.

 

کرب فکتور من چند است ؟

 

کرب فکتور انسان در ساعات مختلف شبانه روز متفاوت است . از زمان 4 صبح الی 12 ظهر ، بیشترین کارها در بدن انجام می شود . هورمون ها ترشح می شوند ، پیامها از ارگان ها به همدیگر ارسال می شود . به دلیل این شلوغی در آن دوره زمانی انسولین نمی تواند به راحتی کار کند و برای همین کرب فکتور صبح با کرب فکتور شب متفاوت هستند. برای صد گرم نان ، اگر در وعده ی صبح 10 واحد انسولین نیاز باشد ، قطعا نزدیک 5 واحد برای همان مقدار نان در وعده شب ، انسولین نیاز است. از ساعت 4 صبح تا 2 نصف شب فردا مقدار کرب فکتور حالت صعودی خواهد داشت. مقدار کرب فکتور هر دیابتی به وزن او وابسته است .

 

فاکتور اصلاحی انسولین چیست ؟

 

بیایید با یک مثالی این فاکتور را تعریف کنم. صبح از خواب بیدار می شوید و قند خود را تست می کنید مثلا 350 . درست ترین کار ممکن در این حالت علیرغم اشتهای زیاد به خاطر قند بالا ، این است که مقدار انسولین مورد نیاز برای پایین آوردن قند ، تزریق شود و تا انتهای اثر انسولین منتظر ماند و غذایی مصرف نکرد.تا قند به نرمال برگردد و بدن بتواند تصمیمات را درست و منطقی انجام دهد. اما از کجا باید بدانیم که چقدرانسولین بزنیم که اضافه یا کم نباشد. یعنی هر واحد انسولین چقدر از این قند من را کم می کند؟ به این عدد ، فاکتور اصلاحی انسولین گویند که همانند کرب فکتور در ساعتهای مختلف شبانه روز تغییر می کند. اما خوشبختانه تغییران در دنیای ایده آل بدن ، منظم است و منطقی.

 

فاکتور اصلاحی انسولین چگونه تغییر می کند؟

 

فاکتور اصلاحی انسولین از ساعت 4 صبح تا 2 نصف شب فردا حالت صعودی خواهد داشت. حال در این مثال برای 350 میلیگرم بر دسی لیتر ( واحد واقعی قند ) چند واحد باید تزریق کنید؟ مثلا در مثال مذکور ما می خواهیم 250 گرم از این قند را کم کنیم و سرباز ما برای انجام این کار ، انسولین است . اگر فاکتور اصلاخی انسولینمان 50 باشد ، 5 واحد انسولین نیاز داریم تا قند خود را نرمال کنیم .فاکتور اصلاحی انسولین هم وابسته به وزن دیابتی است. هر چه وزن بیشتر باشد یعنی چربی بیشتری در بدن ما وجود دارد. و چربی ، دشمن انسولین است .

 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *